THỰC TIỄN MỘT GIỜ DẠY HỌC NGHỆ THUẬT (Phần 1)ÂM NHẠC VÀ ĐƯỜNG NÉT

THỰC TIỄN MỘT GIỜ DẠY HỌC NGHỆ THUẬT 

THEO PHƯƠNG PHÁP MỚI (Phần 1)

Dẫu chưa có một tài liệu nào nói về quan điểm giáo dục của mô hình dạy học nghệ thuật mới ,thì thông qua bộ sgk mới của nhà xuất bản giáo dục nó vẫn toát lên tinh thần của giáo dục trải nghiệm.
Triết lý dạy học trải nghiệm được đề xuất bởi jond Deway. Ông cho rằng giáo dục nên tập trung vào chất lượng của kinh nghiệm hơn là thông tin kiến thức,trong đó ông cho rằng kinh nghiệm phải có sự tương tác giữa nhận thức cá nhân của học sinh với môi trường học tập và kinh nghiệm đó phải kết nối với kinh nghiệm cũ và cái sẽ có trong tương lai chính nó sẽ thúc đẩy người học tiếp tục học tập để đáp ứng nhu cầu của bản thân. Trong giáo dục thực nghiệm học tập chỉ xảy ra khi làm một cái gì đó và nó phản ánh bằng quá trình học.
Trong vòng một năm qua, nhờ có mạng xã hội fb có đến hàng mấy trăm bài viết chia sẻ những hình ảnh sản phẩm của học sinh theo phương pháp mới,tuy nhiên vẫn còn không ít giáo viên vẫn còn mơ hồ về quy trình của nó.Việc chúng ta quá chú trọng đến sản phẩm vô tình đã chạm đến cách nhìn cũ vốn đã ăn sâu vào tiềm thức, sự khác biệt của 2 phương pháp tập trung vào sản phẩm và tập trung vào quy trình là sự khác biệt của 2 quan điểm ,2 triết lý dạy học khác nhau.Một bên là dạy học tập trung vào nội dung ,một bên dạy học là tập trung vào kinh nghiệm.Nên chăng thay vì những sáng kiến kinh nghiệm rườm rà ,những cuộc thi giáo viên giỏi nặng nề,những tiết dự giờ thanh tra đối phó, ta nên xây dựng những thực tiễn giáo dục và chia sẻ nó với cộng đồng ,với cách làm đó sẽ tạo ra một sự đổi mới mạnh mẽ, lan rộng, thiết thực và dễ hiểu.
Nói một cách nôm na ,thực tiễn giaó dục là những gì giáo viên thiết kế,tiến hành có thể trong một tiết,vài tiết,một tháng hay một học kỳ….được ghi lại bằng vi deo, hình ảnh,tường thuật tại hiện trường giáo dục dựa trên chương trình khung,tình hình thực tế của địa phương ,nhà trường .Thực tiễn giáo dục hoàn toàn có thể không trùng khớp những gì được trình bày trong sgk
Bạn có thể đọc về bài thực tiễn giáo dục tại đường link sau của Nguyễn Quốc vương
http://tiasang.com.vn/-g…/cai-cach-giao-duc-tu-duoi-len-8348
Biết rằng việc nhào nặn,đắp gọt một quan điểm giáo dục mới trong một mô hình trường học truyền thống là rất khó,song nếu chúng ta không bắt đầu đúng với bản chất của nó ,ta sẽ rơi vào trạng thái mù mờ .Tôi không đề cập đến vấn đề khó khăn như thế nào trong cơ chế vận hành của trường học,cũng chưa nói đến những điều kiện để thực hiện nó trong mô hình trường học truyền thống,đây là những bài học tôi thực hiện tại trung tâm EGS cho đối tượng 5 đến 7 tuổi.Diễn ra từ 7h 30 đến 9h
I.Âm nhạc và đường nét
Bài học này tôi đã sử dụng một số tác phẩm âm nhạc với những thể loại khác nhau bao gồm:
1,Stayin’ Alive của Bee Gees
2,Nhạc bộ tộc Nam Phi
3,Sử dụng nhạc nhẹ của nhà soạn nhạc người Áo Johann Strauss II. Bản Những câu chuyện từ Rừng Vienna
Nhạc nhẹ là một thuật ngữ chung áp dụng cho phong cách âm nhạc chủ yếu diễn ra ở Anh có nguồn gốc từ thế kỷ 19 và tiếp tục cho đến ngày nay.
Phong cách này không kém phần quan trọng trong nhạc cổ điển phương Tây ,nhạc nhẹ thường được xếp vào nhóm loại dễ nghe
4,Bản I love rock and roll của Elvis presley
5,Liên khúc của những tác phẩm trên
Tôi sử dụng những dòng nhạc khác nhau mục đích là làm sao để các con tạo ra một tác phẩm nghệ thuật tự phát không gò bó và vui vẻ! sử dụng màu sắc ,đường nét,hình dạng mang ý nghĩa cảm xúc tượng trưng dựa trên cảm nhận và phản ứng với âm nhạc-Phát triển sự nhạy cảm cho các con.
Mục tiêu:
-Học về các đường cơ bản
-Phân biệt các trạng thái cảm xúc
-Phát triển khả năng biểu hiện bằng nghệ thuật thị giác
-Học cách sử dụng công cụ và vật liệu mỹ thuật một cách hiệu quả
Chúng tôi bắt đầu bằng một cuộc trò chuyện nhỏ rằng âm nhạc có mang lại cho người nghe những trạng thái cảm xúc khác nhau không? Các con sẽ đưa ra một vài ví dụ về những bài hát mang lại cho các con những cảm xúc khác nhau.Sau đó chúng tôi dành một thời gian lắng nghe âm nhạc,và thảo luận về những cảm xúc thông qua âm nhạc.Tôi bắt đầu với nhạc Disco và hỏi trẻ con cảm thấy như thế nào?
Thái An: Giống nhạc sàn
Khoa:Sôi động
Bình: Vui
Một số bạn vẫn không có phản ứng gì với bài hát.
Tôi tiếp tục với nhạc bộ tộc của Nam Phi và hỏi trẻ về cảm nhận của mình?các con tỏ ra rất phấn khích và thi nhau trả lời :giống một lễ hội ,giống như chuẩn bị đánh nhau….Tôi nói với các con rằng đó là nhạc bộ tộc của Nam Phi và hỏi các bạn con có biết gì về Nam Phi không?Chúng tôi liệt kê ,trò chuyện cùng nhau trong một bầu không khí vui vẻ.Sau đó tôi nhanh chóng chuyển sang bản nhạc Walt nhẹ nhàng giàu nhịp điệu, nhưng các con tỏ ra rất khó khăn để nghe chúng,buộc lòng tôi phải gợi ý cho trẻ.
Chúng tôi nói về các đường ,có những loại đường nào?Đường thẳng,đường cong,đường uốn lượn,ziczag,đường ngang…tôi cho HS xem một vài bức tranh của Roy lichenstein hỏi các con nhìn thấy những đường gì? Nó khiến con liên tưởng đến hình ảnh gì?các bạn nhỏ trả lời:sóng nước,cây,một vụ nổ…..
Chúng tôi bắt đầu bằng cách cho học sinh vẽ đường (sử dụng bút trên giấy ) dựa trên những cảm xúc nhất định. VD: Hãy vẽ cho cô đường hạnh phúc? vẽ đường giận dữ, vv
Tôi hỏi các bạn nhỏ vì sao con nghĩ đó là đường hạnh phúc?
Khoa:Con nghĩ đến cái miệng cười
Gấu:Con nghĩ đến sóng nước
Ngân :Con không biết
Về cơ bản các bạn đã biết “đường hạnh phúc “thì nên vẽ những đường nào đường “giận dữ” thì sử dụng đường gì.
Sau đó tôi muốn đẩy khả năng cảm nhận và phản ứng của các bạn lên một chút với từng thể loại nhạc ,chúng tôi sẽ sử dụng đường nét,hình dạng màu và sắp xếp chúng trên giấy,sự sắp xếp đó có thể tượng trưng cho những gì họ cảm nhận về âm nhạc.(Bạn có thể sử dụng nhạc disco,rock and roy,classical,nhạc bộ tộc nam phi và vài phong cách khác để các con chơi và tạo ra những phản ứng nghệ thuật).Nhưng tôi đã nhanh chóng phải dừng lại hoạt động này ngay từ bản đầu tiên vì gần như các bạn không có phản ứng.Tôi cũng nhận ra rằng hoạt động này cần một nhận thức cao hơn vì vậy sẽ phù hợp hơn với đối tượng lớp 3,4,5.
Chúng tôi nghỉ 5 phút để bắt đầu chuyển sang hoạt động sử dụng tổ hợp nét.Tôi sử dụng một liên khúc được cắt làm các đoạn nhỏ từ những bản nhạc trên với nhịp điệu tiết tấu khác nhau và nói với các con hãy vẽ như những gì các con cảm thấy,yêu cầu các con không chạy theo âm nhạc,vận động cánh tay và khớp tay,trong quá trình làm khuyến khích học sinh đứng lại để có một cái nhìn tốt hơn ở những gì các con đang làm, di chuyển theo hướng con muốn ? hãy bắt đầu khi con cảm thấy muốn và những cảm xúc nào đang trỗi dậy?
Học sinh có thể do dự lúc đầu,giáo viên hãy khích lệ các con thả lỏng và giải phóng cơ thể.Quy trình này sẽ giúp các con phát triển phong cách biểu cảm độc đáo của riêng mình.
Bài học kết thúc và các bạn cảm thấy khá nhẹ nhàng,tuy nhiên tôi nhận thấy ngoài một vài bạn có sự nhạy cảm về màu sắc thì đa số các em vẫn khá gượng gạo,các bạn nhỏ chưa dám thể hiện mình khi âm nhạc cất lên,một chút rụt rè và khá ngoan ngoãn là những gì tôi nhận thấy ở buổi học đầu tiên,song so với những nét bút cứng nhắc đầu tiên thì ở hoạt động này cánh tay các bạn đã trở nên linh động hơn,nét bút hoạt hơn.Tuy vậy phản ứng với âm nhạc vẫn chưa được như cô mong đợi.
Với những lớp lớn hơn bạn có thể yêu cầu học sinh đưa ra ý kiến và diễn giải cách khởi đầu tạo ra bức tranh. Liệu mọi người có thấy những cảm xúc tương tự trong cùng một công việc đó không? Tại sao?
Vinh12/7/2017
Lê Thủy

Nhịp điệu và đường nét

MỘT SỐ KỸ THUẬT SỬ DỤNG TRONG DẠY HỌC NGHỆ THUẬT

MỘT SỐ KỸ THUẬT SỬ DỤNG TRONG DẠY HỌC NGHỆ THUẬT
Đối với môn học nghệ thuật ,mỗi giai đoạn lứa tuổi có một sự phát triển riêng phù hợp với trình độ phát triển nghệ thuật của trẻ. Nắm được quá trình phát triển nghệ thuật của trẻ chúng ta sẽ dễ dàng tiếp cận với các quy trình dạy học hơn
Theo bạn,Vẽ theo quan sát dễ hơn hay vẽ theo trí nhớ ?Bạn cho rằng chép lại cái gì đó của thiên nhiên sẽ dễ dàng hơn?thực ra tâm lý của trẻ là rất ngưỡng mộ những gì giống thực và cố gắng để đạt được điều đó,nhưng chúng bất lực!Sự thật là vẽ theo quan sát,vẽ đúng sự thật về sự vật lại là giai đoạn cao nhất và cuối cùng trong sự phát triển hội họa của trẻ em, cái giai đoạn mà chỉ có một số trẻ em mới đạt tới.Trẻ em lứa tuổi tiểu học (6 đến 10 tuổi ) đều nằm trong giai đoạn vẽ sơ đồ thuần túy, lứa tuổi trung học trở lên vẽ tranh bắt đầu có ý thức về hình thể và đường nét, từ 13 tuổi xuất hiện tranh vẽ thật sự theo nghĩa dầy đủ và chính xác của từ này.
Hoạt động vẽ tranh của trẻ em lứa tuổi tiểu học được các nhà tâm lý học nghiên cứu và đưa vào các giai đoạn sau:
Giai đoạn 1:(6-7 tuổi) Vẽ theo sơ đồ
Đứa trẻ mô tả một đối tượng dưới dạng một lược đồ, chúng có xu hướng phóng to cái chúng cho là quan trọng. Ở giai đoạn này, có trật tự nhất định trong mối quan hệ không gian: tất cả mọi thứ nằm trên một đường ngang, trẻ em giai đoạn này chủ yếu chỉ mới dừng lại ở việc phát triển một tập hợp các biểu tượng để tạo ra một cảnh quan
Giai đoạn 2:(8-10 tuổi) giai đoạn nảy sinh ý thức về hình thức và đường nét
Các em thấy rằng khái quát sơ đồ không còn đủ để diễn tả hiện thực.Giai đoạn này được gọi là Bình minh của hiện thực ,chúng vẽ những điều thực sự nhìn thấy thường được thể hiện chi tiết hơn cho các bộ phận , nhưng vẫn xa rời với tự nhiên trong bản vẽ. Không gian được phát hiện và mô tả và các em biết cách vẽ một đường mặt đất để tạo ra một ảo giác về không gian như các em quan sát, chúng có ý thức hơn trong việc thể hiện một tác phẩm. Giai đoạn này trẻ em thường thể hiện sự quan sát của mình đối với thiên nhiên và vẽ những gì nằm trong mối quan tâm của chúng.
Trong khi đó, sự phát triển của học sinh trung học được phát triển chuyển sang giai đoạn miêu tả gần giống như thật,các em miêu tả tạo hình những bộ phận ,chi tiết, được làm nổi lên nhờ sự phân bố ánh sáng và bóng tối, phép phối cảnh xuất hiện.
Việc nắm được vai trò của một số những kỹ thuật dạy nghệ thuật ,sẽ giúp bạn biết đưa cái gì vào cho phù hợp trong bài học của mình.
Cách tiếp cận chủ đề ở những quan điểm dạy học khác nhau phụ thuộc đặc trưng và triết lý của phương pháp đó. Ở đây tôi chỉ nói những kỹ thuật chung áp dụng cho tất cả các quan điểm dạy học nghệ thuật .Đó là những biện pháp nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học

1,Vẽ “ biểu cảm”
Bản chất của nó là vẽ mù,mục đích là để cải thiện kỹ năng vẽ của học sinh. Khi mà trẻ chưa biết phải bắt đầu từ đâu thì vẽ biểu cảm là một phương pháp tuyệt vời giúp trẻ cảm thấy tự tin rằng mình có thể vẽ . Bài học theo kỹ thuật này sẽ mang lại sự hài hước vui vẻ cho môn học nghệ thuật .
Vậy tại sao chúng ta lại sử dụng các hoạt động đó,nó có tác dụng gì trong quy trình học tập?
Vẽ biểu cảm là hoạt động vẽ không cần nhìn vào giấy. Bài tập này luyện khả năng quan sát và tập trung. Mục tiêu của nó: không phải là vẽ chính xác hay lí tưởng hóa
Khi bạn vẽ bằng cách cảm thấy đối tượng,là một cảm giác rất quan trọng trong nghệ thuật,cách vẽ này không cần trẻ phải tư duy,bởi càng tư duy logic khi kỹ năng vẽ và khả năng phân tích yếu thì hoạt động vẽ càng trở nên khó khăn,đây là lí do cho những bài vẽ xấu,một đặc điểm mà giáo viên nghệ thuật cần chú ý là trẻ em tư duy và phát triển trí tuệ bằng cách cảm giác và hoạt động của đôi bàn tay,việc sử dụng tay để tìm hiểu bản chất của đối tượng mà không cần phải suy nghĩ có ý nghĩa khởi dậy lòng tự tin của trẻ. Kết quả của các bản vẽ sẽ rất hài hước. Đường vẽ sẽ có mặt tất cả các nơi
Nó được thực hiện bởi 3 qui tắc sau:
a. Không nói chuyện.
b. Không nhấc bút chì
c. Không nhìn vào giấy
2,Sáng tạo hình ảnh
Các kỹ thuật sáng tạo hình ảnh luôn là những trò chơi vui vẻ ,nhẹ nhàng kích thích khả năng tưởng tượng hơn là nặng về kỹ thuật, như vẽ với sơi dây,tưởng tượng hình ảnh từ các đường,vẽ bóng……
Thí dụ trong bài học về nghệ thuật đơn thuần,sử dụng các trò chơi sáng tạo dựa trên các chủ đề về các tác phẩm của các danh họa như :hoa hướng dương hay lập thể của pisacsso hoặc vẽ một con vật cụ thể nào đó .Các em sẽ cảm thấy sáng tạo là một trò chơi!
Đơn cử trong bài học về phong cách Paolo Picacso cho đối tượng lớp 3 tôi cho học sinh chơi trò chơi xúc xắc học theo phong cách họa sĩ . Trò chơi này được chơi riêng với một con xúc xắc. học sinh sẽ lắc và lựu chọn rút ra những phần thích hợp để tạo ra những bức chân dung theo phong cách của Pablo Picasso. Sau khi xúc xắc 4 lần học sinh sẽ hoàn thành một bức chân dung theo phong cách của họa sĩ .
3,Kỹ thuật xé dán,cắt dán
Đối với học sinh lớp một ,các kỹ năng gần như là chưa có,việc vẽ đối với các em rất khăn để có thể hoàn thiện tác phẩm, để khắc phục tôi cho các em tham gia các hoạt động cắt xé và sắp xếp, trò chơi này giúp trẻ rèn luyện đôi tay linh hoạt ,sự phối hợp nhịp nhàng của mắt và tay,qua đó trẻ có thể học được :
-Tự điều chỉnh được cảm giác thất bại trước đây
-Làm việc một cách có thứ tự có tổ chức
-Rèn luyện tính kiên trì
-Làm việc chuyên tâm và bình tĩnh
-Tự tin vào khả năng bản thân
Giáo viên có thể kết hợp giữa chất liệu vẽ và cắt dán ,giúp các em cảm nhận sự khác biệt khi kết hợp với các chất liệu khác nhau.
4,Vẽ theo nhạc
Đây là một hoạt động tuyệt vời để giúp các em nhận ra những cảm giác và di chuyển để "vẽ". Đây cũng là một cách tuyệt vời để cho học sinh tiếp xúc với âm nhạc, và thúc đẩy những cảm giác khác nhau của các em đối với các loại âm nhạc khác nhau. Có nhiều cách để thực hiện hoạt động này (trong nhà, ngoài trời, một mảnh giấy lớn, một bài hát, một loạt các bài hát, một thể loại âm nhạc, một số thể loại, vv). Trước khi bắt đầu – các em sẽ nhảy múa theo nhạc, một chút thời gian (rất) ngắn để khởi động. Mục đích của nó là:
-sử dụng tác động của âm nhạc với các giác quan
-Rèn luyện năng lực thưởng thức mỹ thuật, cảm nhận cá nhân và hợp tác nhóm
Đối với học sinh tiểu học lựa chọn hình ảnh để đưa vào tác phẩm không phải là đơn giản. Sử dụng âm nhạc và sáng tạo hình ảnh là một phương pháp hay.Bài học này dạy cho trẻ cách để lắng nghe âm nhạc bằng cách cho trẻ vẽ hoặc vẽ một bức tranh trong khi nghe một bản nhạc cổ điển. Để kết nối chúng giáo viên sẽ bắt đầu nói về màu sắc và hình ảnh mà học sinh cảm nhận được từ âm nhạc , giúp học sinh suy nghĩ cùng với âm nhạc. giáo viên yêu cầu học sinh nói ra những gì chúng nghĩ khi nghe tác phẩm : vui hay buồn? Màu sắc ? Có câu chuyện nào đang xảy ra trong tâm trí? Giúp học sinh hình thành nên câu chuyện của riêng mình.Quy trình của nó như sau:
Bước 1: Chỉ cần lắng nghe!
Bước 2: . Hỏi học sinh những hình ảnh xuất hiện trong đầu khi nghe bài hát này ? các em nghĩ về một câu chuyện gì? em có thấy màu sắc khác nhau trong bài hát? em cảm thấy bài hát mang lại cho em sự vui vẻ hạnh phúc hay u tối và ảm đạm?
Bước 3: yêu cầu học sinh rút ra những câu chuyện và cảm xúc của bài hát qua hoạt động vẽ
Hoặc đơn giản như trong một giờ luyện tập nào đó hãy bật một bản nhạc yêu thích và cảm nhận sự kết nối tuyệt vời giữa âm nhạc và nghệ thuật tạo hình.
Mục tiêu sẽ quyết định phương pháp giảng dạy ,người giáo viên khi đưa bất kỳ kỹ thuật nào vào bài học cũng cần phải hiểu rõ mục đích của nó là gì ?hay vì sao ta lại làm như vậy?như vậy ta mới thực sự chủ động trong quá trình dạy học.
Lê Thủy

DẠY NGHỆ THUẬT THEO MÔ HÌNH ĐAN MẠCH

DẠY NGHỆ THUẬT THEO MÔ HÌNH ĐAN MẠCH

Cho đến nay mô hình dạy nghệ thuật theo Đan Mạch đã được phổ cập trên toàn quốc.Đây là một mô hình hay,bài viết này là để chia sẻ với mọi người những thắc mắc trong mô hình hình dạy học mới theo quan điểm mang tính cá nhân.

Qua bộ sách DẠY - HỌC MĨ THUẬT theo định hướng phát triển năng lực cấp Tiểu học xuất bản năm học 1016-2017 vừa ra ,theo tôi tinh thần mà mô hình này hướng tới là một thế giới hòa bình ,hợp tác ,tập trung vào khả năng giao tiếp và tính sáng tạo.Chúng ta gọi nó là dạy học theo định hướng phát triển năng lực!Thế nào là phát riển năng lực? Phát triển năng lực là khả năng vận dụng kiến thức kỹ năng vào việc giải quyết vấn đề.Với tinh thần sáng tạo mục tiêu của phương pháp này là sử dụng các quy trình trong nghệ thuật để thể hiện ý tưởng, suy nghĩ của mình bằng cách hoạt động nhóm.Các chủ đề thường gần gũi và không nặng tính vấn đề, cách tiếp cận chủ đề cũng khá nhẹ nhàng thiên về trải nghiệm sáng tạo,giáo viên đưa ra một vấn đề và hỏi học sinh cái mà các bạn quan tâm từ đó các nhóm sẽ phát triển theo những hướng khác nhau ,giáo viên sẽ đưa ra các câu hỏi cũng như tài liệu để các bạn khám phá (Tài liệu ở đây chính là các quy trình và vật liệu đã được chuẩn bị trước) ,thể hiện nó thành ý tưởng.Học sinh được tự do lựa chọn vật liệu cũng như hình thức thể hiện khác nhau, vì vậy kế hoach bài học thường dài và không cần một giáo án định sẵn (Thay vào đó là một kế hoạch bài học ngắn ngọn,mang tính mở)mà nó diễn ra theo diễn tiến tự nhiên của học sinh,như vậy giáo viên đóng vai trò là người quan sát,định hướng,một giờ học theo đó sẽ rất tự do,học sinh sẽ trở thành đối tượng hoạt động chính,và giáo viên trở thành một nhà tư vấn hơn là một người truyền thụ kiến thức.Thông qua 7 quy trình được lặp đi lặp lại từ lớp một đến lớp 5 các em được trải nghiệm vẽ,viết ,biểu diễn ,làm mô hình…,học sinh có cơ hội khám phá,quan sát ,thảo luận để thể hiện suy nghĩ của mình qua sản phẩm ,hơn là để chứng minh sự hiểu biết.Vậy nó cần cái gì để vận hành và dạy nghệ thuật theo mô hình Đan Mạch có những đặc điểm gì?

Có 3 cái cần không thể thiếu, trong đó môi trường được coi là yếu tố quan trọng nhất,môi trường ở đây chính là môi trường trải nghiệm,môi trường hoạt động và những vật liệu cần thiết cho chủ đề,Nguyên vật liệu phải luôn luôn sẵn sàng,một giờ học theo mô hình này nếu thiếu nguyên vật liệu thì không thể tiến hành được.

Cái cần thứ hai chính là sự thích ứng của giáo viên với những ý tưởng của học sinh để có thể giúp chúng hoàn thiện.

Cái cần thứ ba chính là chủ đề bài học,và các chủ đề thì phải rất gần gũi dễ hiểu, bởi mô hình này không đi sâu vào việc chứng minh sự hiểu biết.

Người ta gọi phương pháp dạy học mới này là dạy học tập trung vào quy trình chứ không phải là sản phẩm.Nó thể hiện ở những đặc điểm chính sau:

-Không có hướng dẫn từng bước cụ thể của giáo viên (Điều đó không có nghĩa là giáo viên không trình diễn một vài kỹ thuật)

-Không có mẫu để trẻ làm theo.

-Không có đúng hay sai mà mục đích là để khám phá và sáng tạo

-Không tập trung vào sản phẩm mà quan trọng là kinh nghiệm sẽ có được sau trải nghiệm các quy trình

-Không xây dựng ý tưởng bằng mẫu và mô hình có sẵn

Bạn sẽ thắc mắc với học sinh tiểu học,khả năng tưởng tượng còn thấp thì làm sao có thể sáng tạo? Hãy nhớ rằng bản chất của mô hình dạy học này không phải là sản phẩm để làm vừa lòng chúng ta,chính bản thân vật liệu và phương thức của các quy trình là công cụ để giúp trẻ thúc đẩy sự liên tưởng và tưởng tượng,nghĩa là nó sẽ cho các em những kinh nghiệm sau những thành công và cả thất bại,và kinh nghiệm thì không thể hình thành nếu áp đặt,kinh nghiệm không thể hữu dụng trong một môi trường căng thẳng,đó là lí do vì sao các giờ học theo mô hình này đều rất thư giãn .

Các quy trình nghe có vẻ phức tạp nhưng việc vận dụng nó như thế nào,ở mức độ nào là tùy thuộc vào sự lựa chọn của giáo viên để phù hợp với học sinh của mình,7 quy trình được xem là các công cụ của người giáo viên để phát triển các chủ đề và học sinh là người trải nghiệm nó mà không biết điều gì sẽ xẩy ra tiếp theo.Cũng như mô hình văn hóa và nghệ thuật của Hàn Quốc ,yếu tố nghệ thuật ở đây không phải là mục đích chính,nhưng việc hiểu các giai đoạn phát triển nghệ thuật của trẻ sẽ giúp chúng ta linh động hơn trong việc lựa chọn nó cho các chủ đề.Ví dụ với quy trình vẽ cùng nhau và sáng tạo câu chuyện chúng ta có thể sử dụng cho các lớp 1 và 2 trong đó yêu cầu về sắp xếp không gian chưa thực sự cần thiết mà chủ yếu để các em tái tạo hình ảnh và kể những câu chuyện của riêng mình.

Với quy trình vẽ biểu cảm thì bạn có thể sử dụng cho tất cả các lớp,nhưng với đối tượng học sinh trường tôi thì tôi chỉ dừng lại ở trải nghiệm như một kỹ thuật.

Với quy trình vẽ theo âm nhạc tôi chỉ dừng lại giúp các em cảm nhận hình ảnh và màu sắc cũng như sự vận động của tay và cơ thể.

Với quy trình xây dựng cốt truyện tôi sử dụng cho khối 4,5 khi mà các em đã hình dung và hình thành cho mình khái niệm về không gian 3 chiều :Trước ,giữa và sau.

Quy trình tạo hình 3D tiếp cận chủ đề có thể sử dụng cho tất cả các khối lớp ,từ đó các em hình thành cho mình một khái niệm thế nào là một mô hình kiến trúc.

Quy trình điêu khắc bằng những vật liệu tìm được hết sức đơn giản như cành cây,thanh gỗ,khối hộp,dây thép cho tất các các khối ,học sinh sẽ hiểu khái niệm điêu khắc là gì?!

Quy trình tạo hình con rối và nghệ thuật biểu diễn tôi sử dụng cho khối 4,5 giúp các em làm quen với nghệ thuật biểu diễn

Đó cũng chính là tiêu chuẩn nghệ thuật đặt ra cho đối tượng học sinh tiểu học.

Cũng như những giáo viên nghệ thuật khác ,việc không hình dung ra quan điểm dạy học cũng như đặc điểm của mô hình dạy học mới khiến tôi mơ hồ và bị động điều đó đã thúc đẩy tôi phải hiểu được tinh thần của nó,Bài viết này không mang tính học thuật mà từ những nghiên cứu và kinh nghiệm riêng lẻ đưa ra một quan điểm mang tính cá nhân chắc chắn sẽ có những ý kiến trái chiều và sự thiếu hụt về hệ thống lí luận

Vinh 5/5/2017-Lê Thủy

Link tài liệu dạy học Mĩ thuật cho giáo viên tiểu học

http://huongthuy.thuathienhue.edu.vn/…/gd_tieu…/2372-mau.pdf

LÀM THẾ NÀO ĐỂ LẬP KẾ HOẠCH GIẢNG DẠY MÔN MỸ THUẬT?

LÀM THẾ NÀO ĐỂ LẬP KẾ HOẠCH GIẢNG DẠY MÔN MỸ THUẬT?
Kế hoạch chương trình giảng dạy không phải là một cái gì đó bất biến,mà đòi hỏi người giáo viên nghệ thuật phải liên tục xem xét, đánh giá,phản ánh cùng với sự thay đổi về chất lượng của học sinh,điều kiện của nhà trường,địa phương…Kế hoạch giảng dạy bao giờ cũng mang tính cá nhân,nó thể hiện quan điểm của người giáo viên về dạy học,đây cũng chính là điểm mấu chốt cho mọi sự bắt đầu,nghĩa là người giáo viên sẽ trả lời cho mình câu hỏi quan trọng nhất :chúng ta muốn dạy cái gì?
Nếu quan điểm của bạn là chỉ có nghệ thuật,nghĩa là bạn muốn đi sâu vào ngôn ngữ nghệ thuật và các kỹ năng thì rõ ràng chương trình của bạn sẽ hoàn toàn khác với một chương trình tích hợp để phát triển năng lực,bản chất dạy học cho lứa tuổi tiểu học là tích hợp (học tập tổng hợp) nhưng với những quan điểm khác nhau ,kế hoạch bài học của mỗi cá nhân sẽ khác nhau ,nếu thiên về ngôn ngữ nghệ thuật bạn thường có xu hướng tích hợp chương trình theo hướng bổ dọc,nếu chương trình theo hướng tổng hợp bạn thường tích hợp theo kiểu bổ ngang.Ở mỗi sự lựa chọn đều có ưu nhược điểm riêng ,tích hợp theo kiểu bổ dọc thường dễ lên kế hoạch hơn,dễ xác định trọng tâm của bài học hơn,nhưng nó thiên về truyền thông và kỹ thuật,hạn chế khả năng làm việc nhóm mà mang tính kỹ thuật cá nhân.Tích hợp theo hướng ngang là một phương pháp dạy học tiến bộ và hiện đại ,với phương pháp này tích hợp chính là giao điểm tìm thấy giữa các môn học mà nghệ thuật trở thành một công cụ trải nghiệm để đạt những mục tiêu đề ra.Với quan điểm này thì sản phẩm không phải là mục tiêu chính mà quá trình mà trẻ học mới là quan trọng, học cách tư duy để giải quyết một vấn đề được xem là tinh thần cốt lõi, theo tôi đó cũng chính là nền tảng để trẻ tự khám phá và hiểu chính bản thân mình .Mục tiêu của nó là Thông qua học tập các nội dung có tính chất chung, tổng hợp và học tập tìm kiếm mà giáo dục cho học sinh phẩm chất(tự nó sinh ra thông qua nhận thức theo thời gian và mối quan tâm) và năng lực sống toàn diện.Như vậy yếu tố nghệ thuật không còn là yếu tố chính, quan điểm dạy học này rất tốt để cải thiện cho những bạn có thành tích học tập chưa cao, và chưa tìm được cho mình niềm vui học!Trong những bài học tôi đã làm ,tôi đặc biệt chú ý bù đắp cho những bạn nhỏ mà giáo dục tiền tiểu học chưa tốt (Giáo dục sớm với tôi cũng rất khó).Hãy nhớ rằng sản phẩm đẹp cũng rất tốt,nhưng nó chủ yếu để làm vừa lòng người lớn mà thôi!Và một kế hoạch bài học thông qua nghệ thuật bao giờ cũng có mục tiêu kép:nghệ thuật và khoa học.
Trước khi trả lời cho câu hỏi bạn muốn dạy cái gì? hãy tham khảo chương trình học tập của các khối lớp,vì sao vậy? bởi đó chính là gợi ý để bạn quyết định đưa cái gì vào chương trình học tập tổng hợp VD như ở lớp một bạn có thể đưa ra các chủ đề về mùa,gia đình,thời tiết…nằm trong môn khoa học,đối với sự phát triển của trẻ bạn cần nghiên cứu các giai đoạn phát triển nghệ thuật để có sự lựa chọn phương pháp và nội dung phù hợp.
Sau khi đã xác định cho mình một quan điểm dạy học phù hợp ,bạn cần có một cái nhìn cục diện về chương trình của mình bằng một kế hoạch tổng quan,ở đó bạn sẽ xác định những mục tiêu chung cần đạt được và những mục tiêu đạt được sau chương trình tiểu học là gì?
Ví dụ mục tiêu chung cho chươn trình học tập tổng hợplà:
Xây dựng lòng tự tin của bản thân cho học sinh.
Phát triển năng lực tư duy và làm việc độc lập,
Tăng cường kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm
Trang bị kiến thức và áp dụng trong cuộc sống
Sau đó bạn tiếp tục vạch ra những mục tiêu cụ thể học sinh sẽ đạt được sau 5 năm:
1.Giúp học sinh học tốt hơn các môn học văn hóa:
1.1Trình chiếu ,quan sát và thảo luận các vấn đề trong chủ đề
1.2 Tích hợp
*Kết nối trong mỹ thuật. kết nối nghệ thuật với văn học , khoa học xã hội,văn hóa….
*Kết nối kiến thức về múa, nhạc, biểu diễn, và nghệ thuật thị giác đồng thời áp dụng nghệ thuật để học tập các môn học khác.
2.Phương pháp, Vật liệu và Kỹ thuật: 
2.1 Sử dụng nhiều loại vật liệu và phương tiện truyền thông, ví dụ, sáp dầu, đất sét, giấy thủ công ,2D và 3D
2.2 Tìm hiểu các vật liệu và sử dụng chúng một cách hiệu quả
3.Các yếu tố nghệ thuật
3.1 Đối với màu sắc 
* Khám phá cách để truyền đạt tâm trạng và cảm xúc qua màu sắc
3.2 Đối với đường: sử dụng đường để tạo nên hình dạng
3.3Đối với hình và khối: khám phá việc sử dụng các hình và khối trong sản phẩm 2D và 3D. 
3.4 Đối với không gian 
* Thể hiện sự hiểu biết về phía trước, giữa và nền. 
4. Trưng bày: Học sinh sẽ chứng minh kiến thức sự hiểu biết thông qua sản phẩm,trưng bày tác phẩm nghệ thuật của riêng mình
4.1 Làm việc với nhóm để trưng bày sản phẩm
5. Phân loại các thể loại tác phẩm nghệ thuật nói chung, chẳng hạn như vẽ, cắt dán, điêu khắc, kiến trúc
6.Mục đích của nghệ thuật:Nghệ thuật là công cụ để đạt được mục tiêu đề ra
8. Vật liệu và nghệ thuật 
8.1Khi sử dụng vật liệu nghệ thuật hoặc xử lý hỏi và trả lời các câu hỏi VD như:: 
* "Chúng được làm bằng gì?" 
*Sử dụng chúng thế nào để lí giải cho những điều mình biết?
9.Giáo dục thái độ:Ý thức về môi trường sinh thái,bảo vệ động vật ,ý thức về bản thân,học cách tôn trọng suy nghĩ của người khác
Có thể ví nó như kim chỉ nam dẫn dắt bạn trong quá trình lên kế hoạch cụ thể cho từng chủ đề của các khối lớp,các chủ đề đưa ra nên có tính phát triển để học sinh không ngừng phải tìm hiểu và nghiên cứu và nó cần được trải nghiệm như thế nào trong thực tế?Từ chủ đề này bạn có thể đưa học sinh vào các vấn đề khác nhau ở mỗi tiết học. Những nghiên cứu nàysẽ giúpbạn xác định những gì bạn muốn học sinh ở mỗi cấp lớp có thể hiểu và làm được.Dù kế hoạch bài học của bạn là gì điều quan trọng với một giờ học nghệ thuật là quá trình trẻ tham gia tích cực vào các hoạt động,học sinh sẽ học những gì?chúng sẽ trải nghiệm những gì?những kỹ năng nào sẽ phát triển?vẫn là quan trọng hơn cả.
Hi vọng qua bài viết này các bậc phụ huynh sẽ hiểu hơn về giáo dục nghệ thuật và có một sự lựa chọn phù hợp với con em mình!
Vinh! Lê Thủy

PHONG CÁCH HỌC TRONG MỘT BÀI HỌC NGHỆ THUẬT

PHONG CÁCH  HỌC TRONG MỘT BÀI HỌC NGHỆ THUẬT

Phong cách học đơn giản là những cách tiếp cận khác nhau trong học tập.Theo học  thuyết của Howad Gardner,thì có 8 loại hình thông minh khác nhau và mỗi người đều có những điểm mạnh, cách học tập và  làm việc riêng.Điều đặc biệt là ông đã chỉ ra rằng :Trong mỗi chúng ta đều có 8 loại hình trí thông minh với những mức độ khác nhau,nghĩa là trong mỗi lĩnh vực bạn đều có ít nhiều những khả năng.Trong quá trình  làm việc ,thực ra chúng ta đều phải huy động 8 loại hình trí thông minh Ví dụ khi bạn vẽ bạn không những huy động trí thông minh về không gian mà còn trí thông minh vận động để điều khển cọ,trí thông minh thiên nhiên giúp bạn quan sát, trí thông minh nội tâm giúp bạn nắm bắt phát triển ý tưởng ….

Làm thế nào để biết được phong cách  học của học sinh ?Nếu trẻ thiên về tư duy trực quan ,trẻ cần nhìn các thông tin.Nếu phong cách học là thính giác thì chúng cần nghe các thông tin và nếu học bằng vận đông ,xúc giác thì trẻ cần di chuyển hay sờ nắn ,thực tế thì gần như tất cả các bài học nghệ thuật đều kết hợp tất cả các phong cách học khác nhau,tiếp cận với nhiều phương thức khác nhau sẽ hình thành cho trẻ một khái niệm về bản thân mình phù hợp với cái gì ?và một đặc điểm của trẻ trong giai đoạn mẫu giáo và tiểu học là chúng học bằng tất cả các giác quan,bạn sẽ không thực sự hiểu mình thích cái gì nếu như chưa trải nghiệm về chúng.Tôi sẽ đưa ra một bài học  để bạn có thể hình dung

Ví dụ với một bài về chân dung cho đối tượng 7 tuổi ,qua đó học sinh sẽ xem xét các thuật ngữ “Chân dung” và “Cắt dán” nhưng mục tiêu chính là các em có thể hiểu hình được tạo nên bởi các đường và đường có thể tạo nên sự vận động.Bài học được bắt đầu bằng cách xem xét thảo luận các hình ảnh ,học sinh sẽ chỉ ra các đường mà chúng nhìn thấy ,và những đường tạo cảm giác về sự vận động.Hoạt động 2 giáo viên sẽ chuyển sang qui trình làm thế nào để vẽ các đường?lưu ý với các đường cong ,đường uốn lượn,đường zigzang giáo viên đi một cách chậm rãi và đan xen như đang nhảy múa .Khi các con hiểu về yếu tố đường ,thì đến lúc cho các con trải nghiệm về những gì mình đã học được.Học sinh sẽ đứng lên ,với một chút âm nhạc ,yêu cầu các con sử dụng cánh tay và bàn tay để thể hiện các đường nét và trình diễn sự vận động của đường nét.Đây là một cách  tuyệt vời để kết hợp tất cả các giác quan trong bài học về đường nét. Tuy nhiên nếu không có âm nhạc bạn vẫn hoàn toàn có thể thực hiện,âm nhạc ở đây chỉ có mục đích là kích thích sự vận động của các con, giúp các con cảm thấy hưng phấn .Với hoạt động này bạn có thể dừng lại ở đây mà không cần phải xem xét gì về sản phẩm mà các con vừa trải nghiệm.

Ngày thứ 2 ,giáo viên sẽ sử dụng kiến thức về đường nét để tạo ra các hình dạng cơ bản,hướng dẫn cho học sinh làm thế nào để xé các hình dạng,dựa trên các hình ảnh cùng thảo luận xem hình dạng của đầu,  của thân,của quần,của váy….,thảo luận về độ dày mỏng của các hình dạng ,Ví dụ như hình chữ nhật ở chân tay thì nhỏ,cuối cùng yêu cầu học sinh sắp xếp chúng thành các hình dáng theo cách mà các em nhìn thấy .

Cuối cùng khi học sinh đã hoàn thành hình dáng của mình ,các em sẽ dán nó lên nền và thêm các chi tiết như tóc ,vẽ các nét của khuôn mặt bằng bút macker và thêm bất cứ họa tiết gì để trang trí cho quần áo.

Ngày thứ 3 ,Giáo viên sẽ hướng dẫn cho học sinh hoàn thiện nền.Sở dĩ tôi không sử dụng sản phẩm trải nghiệm từ  đường nét làm nền như một số giáo viên đã làm là để học sinh vận dụng sự hiểu biết về đường nét của mình tái hiện lại thiên nhiên như cây cỏ ,mặt trời ,mây, sự vận động của nét để tạo ra gió.Cuối cùng các em sẽ trải nghiệm với vật liệu màu nước để tô và vẽ cho những hình ảnh đó, phủ kín nền và làm cho chúng hòa lẫn vào nhau.

Bằng cách sử dụng các phong cách học khác nhau trẻ có thể có sự hiểu biết về đường và sự chuyển động của các đường để tạo nên hình dạng.

Kết thúc một bài học ,không nhất thiết phải cho trẻ trình bày sản phẩm của mình làm ra,việc giáo viên lựa chọn những bài tốt nhất để treo trên bảng tin hay hành lang cũng là một cách đánh giá, người ta gọi là đánh giá trong im lặng, cách thức này giúp các em hình thành cho mình những kinh nghiệm thẩm mỹ.

Mục tiêu của bài học:

-Tạo nên tác phẩm nghệ thuật bằng kỹ thuật cắt dán

-Tạo nên một bức tranh chân dung

-Xác định các đường và học cách sử dụng các loại đường khác nhau

-Thể hiện sự vận động của đường

Vật liệu:

-Giấy thủ công nhiều màu

-giấy nền     

-Bút lông, màu nước ,bút macker

                                                               Vinh 22/4/2017

                                                                Lê thanh thủy

Những nàng công chúa đáng yêu!